Forte di Exilles

De Kelten in Piedmonte?

In 388 voor Chr. begon de opmars van de Kelten, die oorspronkelijk uit Midden Europa afkomstig waren en via Frankrijk over de Alpen trokken, om zich op het vruchtbare land rond de Po te vestigen. Langs de weg van BrianÁon (Brigantium) naar Turijn werd door Romaanse historici verhaald over een plaats genaamd "excir-Gomagus"  dat waarschijnlijk een dorp van Keltische oorsprong was. Hier is in het smalste deel van het dal in 1300 een  vestingwerk gebouwd. Twee eeuwen later werd het uitgerust met vuurwapens en het hield de Zwitserse infanterie tegen. Ingenomen door Hugenoten tijdens de godsdienstige oorlogen en terugveroverd door het Katholieke leger van het dal.  De geschiedenis van het bolwerk is vol van belangrijke gebeurtenissen, zoals de verovering door Carlo Emanuele I, die het  vervolgens weer verloor aan de Fransen in 1595.

Weinig mensen weten dat in 1600 in de kerkers van het bolwerk een geheimzinnige gevangene (The Iron Mask) vastgehouden werd. In de XVIII eeuw was het in het bezit van het Huis van Savoie. Het verdedigingswerk dat door de Fransen werd gebouwd, was gericht naar de hogere kant van de vallei en was versterkt met 45 kanonnen. Het werd in twee stadia in 1800 gereconstrueerd en  werd enkel in 1915 verlaten toen de 22 broek-lading kannonen ontmanteld werden. In de XVIII eeuw werd het verdedigingssysteem van de Susa Vallei op de forten van Exilles en Susa geconcentreerd. Het fort  van Brunetta, een onaantastbaar verdedigingswerk op  de rotsen gebouwd in 1708 en door het Huis van Savoie gefinancierd, had een ander lot. Het had meer dan een honderd vuurplaatsen en vier gigantische kanonnen die nooit gebruikt werden. Dit bolwerk werd inderdaad nooit door Napoleon aangevallen en  werd  ontmanteld na de "vrede van Parijs". Bij de  tunneluitgang van de autobaan in Montpantero vindt men nog de gedeeltelijk overwoekerde ruiines van dit fort.